تابلو برق یک محفظه برای نصب و سیم بندی تجهیزات الکتریکی یا الکترونیکی است که کلیدها و قطعات کنترلی و حفاظتی و لوازم نمایشگر (ولتاژ، جریان، فرکانس، توان، کسینوس فی و …) روی آن نصب میشوند. همچنین تابلوهای برق جهت جلوگیری از وارد شدن شوک الکتریکی به کاربرانِ تجهیزات و حفاظت تجهیزات در برابر عوامل محیطی استفاده میشوند.
استانداردها
بینالمللی
در کشورهای عضو کمیسیون الکتروتکنیکی بینالمللی، استاندارد آیئیسی ۶۰۵۲۹ برای طبقهبندی درجهٔ حفاظت تابلوها در برابر عوامل خارجی (کدهای آیپی) استفاده میشود.
آمریکا
در آمریکا انجمن ملی تولیدکنندگان برقی استانداردهای کلاسهای مختلف تابلوهای برق را منتشر میکند. این استانداردها مقاومت به خوردگی، میزان حفاظت در برابر بارندگی و فرورفتن در زیر آب را نیز پوشش میدهند.
انواع تابلوهای برق از نظر سطح ولتاژ
از نظر ولتاژ به دو دسته LV(فشارضعیف) و MV(فشار متوسط) تقسیم میشوند. تابلوهای LV در سطح زیر ۱۰۰۰ ولت و تابلوهای MV از ۱۰۰۰ تا ۳۶۰۰۰ ولت ساخته میشوند.
انواع تابلوهای برق فشار ضعیف از نظر کاربرد
تابلوهای برق فشار ضعیف از نظر کاربرد را میتوان به دستههای زیر تقسیم کرد
- تابلوهای فرمان موتوری که جهت کنترل موتورهای سه فاز ساخته میشوند
- تابلوهای توزیع صنعتی که جهت توزیع جریان در یک واحد صنعتی استفاده میشوند
- تابلوهای بانک خازنی که جهت اصلاح ضریب توان یک کارگاه ساخته میشوند
- تابلوهای توزیع مسکونی که برای توزیع جریان در یک واحد مسکونی ساخته میشوند
- تابلوهای کنترل صنعتی یا تابلوهای PLC که جهت کنترل اتوماتیک فرایندهای صنعتی کاربرد دارند
- تابلوهای مارشالینگ که ارتباط بین تابلوهای برق و سیستم کنترل مرکزی (DCS) را فراهم میکنند
انواع تابلو برق در صنایع مختلف
- تابلوهای توزیع برق (Distribution Panels): این تابلوها معمولاً برای توزیع برق در ساختمانها و واحدهای صنعتی استفاده میشوند. آنها شامل سوئیچها، مدارهای حفاظتی و تجهیزات مورد نیاز برای توزیع برق به مصرفکنندگان مختلف هستند.
- تابلوهای کنترل برق (Control Panels): این تابلوها برای کنترل و مدیریت دستگاهها و ماشینآلات در صنایع مختلف استفاده میشوند.
- تابلوهای اتوماسیون صنعتی (Industrial Automation Panels): این تابلوها برای اتوماسیون فرآیندها و سیستمهای صنعتی استفاده میشوند. این نوع از تابلوها شامل مدارهای قابل برنامهریزی (PLC)، سنسورها، صفحات نمایش و تجهیزات کنترلی پیشرفته دیگر هستند.
- تابلوهای حفاظتی و ایمنی (Protection and Safety Panels): این تابلوها برای حفاظت از سیستمها و تجهیزات الکتریکی در صنایع استفاده میشوند.
- تابلوهای توزیع نیرو (Power Distribution Panels): این تابلوها برای توزیع برق قدرت بالا در صنایع بزرگ مورد استفاده قرار میگیرند. این نوع از تابلو برق قدرتمند شامل مواردی چون ترانس، سوئیچهای قدرت، مدارهای حفاظتی و تجهیزات توزیع برق دیگر است.
همچنین، در برخی صنایع خاص مانند صنایع نفت و گاز، صنایع شیمیایی و صنایع فرآوری، تابلوهای برق خاصی نیز وجود دارند که به توزیع برق و کنترل فرآیندهای خاص در این صنایع میپردازند.